Όπως είναι γνωστό ο κλάδος του τουρισμού-επισιτισμου παρουσιάζεται συνεχώς ως η «βαριά βιομηχανία» της χώρας. Κάθε χρόνο ακούμε για νέα ρεκόρ αφίξεων, για αυξημένα έσοδα και για μεγάλες επενδύσεις. Ζαλίζουν τα νούμερα των τριών τελευταίων χρόνων όπου τα κέρδη για τους μεγάλες επιχειρηματικούς ομίλους του κλάδου συνεχώς αυξάνονται. 2023 περιπου 20,5δις 2024 22δις 2025 23,5δις. Πανηγυρίζουν λοιπόν οι επιχειρηματίες και οι μεγαλοεργοδότες όμως υπάρχει μια μαύρη πραγματικότητα: η καθημερινότητα χιλιάδων εργαζομένων στα ξενοδοχεία, στα εστιατόρια, στα μπαρ και στις τουριστικές επιχειρήσεις.
Μια πραγματικότητα που χαρακτηρίζεται από εντατικοποίηση της εργασίας, ελαστικές σχέσεις εργασίας, εξαντλητικά ωράρια, ελλείψεις προσωπικού και ανεπαρκή μέτρα υγείας και ασφάλειας. Γι’ αυτό και οι χιλιάδες ελλείψεις εργαζομένων για τις οποίες μιξοκλαίνε οι εργοδότες. Ένα μείγμα το οποίο έχει ως αποτέλεσμα αίμα και νεκρούς για τα κέρδη τους.Η βασική σχέση
είναι απλή: όταν ένας εργαζόμενος δουλεύει 10ωρα-12ωρα και βάλε (πλέον και με
τον νόμο του 13ου) χωρίς επαρκή ανάπαυση, όταν καλείται να καλύψει
το κενό δύο, τριών η περισσότερων συναδέλφων, όταν βρίσκεται συνεχώς υπό πίεση
για να εξυπηρετήσει περισσότερους πελάτες σε λιγότερο χρόνο, τότε αυξάνεται
δραματικά η πιθανότητα λάθους. Η κόπωση μειώνει την προσοχή, την αντίδραση και
την ικανότητα ασφαλούς εκτέλεσης της εργασίας. Η εντατικοποίηση της δουλειάς
μετατρέπει τον χώρο εργασίας σε παγίδες θανάτου.
Τα τελευταία
χρόνια καταγράφονται επανειλημμένα σοβαρά εργατικά ατυχήματα στον τουρισμό.
Χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο το 2025 είχαμε 201 νεκρους με τους 15 να είναι
συνάδελφοι του κλάδου αλλά και δεκάδες τραυματισμούς. Τα περιστατικά αυτά δεν
μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «ατυχείς στιγμές». Αντίθετα, αναδεικνύουν την
βασική αντίθεση ανάμεσα σε εργοδότες και εργαζόμενους. Η πίεση για αύξηση της
παραγωγικότητας και της κερδοφορίας οδηγεί συχνά στη μείωση του προσωπικού και
στη μεταφορά περισσότερων καθηκόντων σε λιγότερους εργαζομένους. Λιγότερα μέτρα
ασφαλείας-περισσοτερα κέρδη και από την άλλη μεγαλύτερη εντατικοποίηση –
περισσότεροι νεκροί. Αυτοί μετραν τα κέρδη τους και εμείς τους νεκρούς μας.
Αυτές οι
συνθήκες δεν επηρεάζουν μόνο τη σωματική υγεία. Δημιουργούν και έντονη ψυχολογική
καταπόνηση. Το άγχος, η έλλειψη ύπνου και η συνεχής πίεση αυξάνουν την
πιθανότητα ατυχημάτων, ακόμα και στον χρόνο προς και από την εργασία, τα οποία
εννοείται δεν προσμετρούνται σαν εργατικά ατυχήματα. Ένας κουρασμένος
εργαζόμενος μπορεί να παραλείψει έναν έλεγχο ασφαλείας, να χειριστεί λανθασμένα
ένα μηχάνημα, να μην αντιδράσει έγκαιρα σε έναν κίνδυνο η να είναι απρόσεχτος
στο δρόμο. Έτσι, η εργασιακή εξουθένωση μετατρέπεται σε παράγοντα που απειλεί
ακόμη και την ίδια τη ζωή των εργαζομένων.
Παράγοντας ο
οποίος επίσης σκοτώνει είναι η έλλειψη
ουσιαστικών ελέγχων και μέτρων πρόληψης. Σε έναν κλάδο όπου χιλιάδες
εργαζόμενοι χειρίζονται μηχανήματα, εργάζονται σε πλυντήρια, κουζίνες,
αποθήκες, τεχνικές εγκαταστάσεις και χώρους συντήρησης, η τήρηση των κανόνων
ασφαλείας θα έπρεπε να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα και οι μηχανισμοί ελέγχου
θα έπρεπε να είναι καθημερινά στους χώρους εργασίας. Αντίθετα οι υπηρεσίες
Υγιεινής και Ασφάλειας και η επιθεώρηση εργασίας είναι τόσο υποστελεχωμένες
όπου δεν υπάρχει κανένα περιθώριο ελέγχου και οι εργοδότες αποθρασύνονται ακόμα
περισσότερο. Όταν η λογική του χαμηλότερου κόστους υπερισχύει της προστασίας
της ανθρώπινης ζωής, οι κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται.
Η εικόνα στο
νησί μας δεν είναι διαφορετική. Το σωματείο μετά από αλλεπάλληλες εξορμήσεις σε
χώρους εργασίας, έχει έρθει σε επαφή με τους εργαζόμενους οι οποίοι ομολογούν
πως η κατάσταση είναι στις περισσότερες περιπτώσεις τραγική. Δουλειά πέρα από το ωράριο και μετά το χτύπημα της κάρτας,
μισθοί που δεν φτάνουν για τα βασικά, 7ήμερη εργασία κ.α. όπου ακόμα και αν
γλιτώσουν κατά τη διάρκεια της σεζόν από ατυχήματα και δυστηχήματα έρχονται
αντιμέτωποι με ένα 3μηνο χωροεπίδομα ανεργίας μετά την απόλυσή τους. Εκατοντάδες
εργαζόμενοι μετανάστες κυρίως από την Ασία και Αφρική οι οποίοι βιώνουν την
ακόμα μεγαλύτερη εκμετάλλευση και οι οποίοι αποτελούν αφορμή για τους
επιχειρηματίες να μειώσουν μεροκάματα προσπαθώντας να σπείρουν τη διχόνοια
ανάμεσα στους εργαζομένους την στιγμή που έχουν ίδια συμφέροντα. Το σωματείο
εδώ και αρκετά χρόνια με όσες δυνάμεις έχει παλεύει για την υπογραφή τοπικης
συλλογικής σύμβασης στο νησί με αυξήσεις στους μισθούς, μέτρα ασφαλείας,
ανθρώπινα ωράρια για όλους τους εργαζομένους. Αν και η οργάνωση των εργαζομένων
παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, το σωματείο μας είναι αναγνωρισμένο στους χώρους
εργασίας και αρκετός κόσμος το εμπιστεύεται ακόμα και αν δεν θέλει να φανερωθεί
για διάφορους λόγους.
Συναδέλφισσες και συνάδελφοι,
Η εμπειρία έχει δείξει ότι κανένα ουσιαστικό δικαίωμα δεν
χαρίζεται στους εργαζόμενους. Όλες οι κατακτήσεις που σήμερα θεωρούμε
αυτονόητες, από το οκτάωρο μέχρι την κοινωνική ασφάλιση και τα μέτρα προστασίας
στους χώρους δουλειάς, κερδήθηκαν μέσα από συλλογικούς αγώνες και οργανωμένη
διεκδίκηση.
Γι' αυτό και η αντιμετώπιση των εργατικών ατυχημάτων και
δυστυχημάτων στον τουρισμό δεν μπορεί να αφεθεί στην «καλή θέληση» των
εργοδοτών ή στις υποσχέσεις των κυβερνήσεων οι οποίες έχουν ξηλώσει η μία μετά
την άλλη κατακτήσεις δεκαετιών . Ο μόνος δρόμος για να βελτιωθεί πραγματικά η
κατάσταση είναι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι να οργανωθούν, να συμμετέχουν μαζικά
στο σωματείο τους και να παλέψουν συλλογικά για την υπεράσπιση της ζωής, της
υγείας και των δικαιωμάτων τους.
Μέσα από τη συλλογική δράση μπορούν να διεκδικήσουν
ουσιαστικά μέτρα υγείας και ασφάλειας, επαρκή στελέχωση των επιχειρήσεων,
ανθρώπινα ωράρια, κατοχυρωμένα ρεπό, αυξήσεις στους μισθούς, τήρηση των
συλλογικών συμβάσεων εργασίας και αποτελεσματικούς ελέγχους στους χώρους
δουλειάς. Μόνο όταν οι εργαζόμενοι υψώνουν οργανωμένα τη φωνή τους μπορούν να
επιβάλουν λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά.
Η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν είναι κόστος. Είναι
δικαίωμα. Και αυτό το δικαίωμα μπορεί να διασφαλιστεί μόνο μέσα από τη
συλλογική διεκδίκηση, την αλληλεγγύη και τη συσπείρωση των εργαζομένων στα
σωματεία τους. Για να μη θρηνήσουμε άλλα θύματα στους χώρους δουλειάς. Για να
μπορεί κάθε εργαζόμενος να επιστρέφει στο σπίτι του ασφαλής μετά το τέλος της
βάρδιάς του.
Οσοι επιχειρούν να κατοχυρώσουν ως
"κανονικότητα" την ανασφάλεια των συμβάσεων, το δουλεμπόριο των
εργολάβων και τη δουλειά σε 2 και 3 πόστα, χωρίς ελάχιστη σύνθεση προσωπικού,
χωρίς ανώτατο όριο τακτοποίησης δωματίων, χωρίς μέτρα υγείας και ασφάλειας,
χωρίς κανένα όριο στην εκμετάλλευσή μας, λογαριάζουν χωρίς τους
Ξενοδοχοϋπαλλήλους και τους εργαζόμενους του κλάδου, που μπορούμε να τους
δείξουμε ότι είμαστε αποφασισμένοι να πολεμήσουμε για τον δικό μας κόσμο και
μόνο
Γι' αυτό αποτελεί σημαντικό σταθμό η απεργιακή
κινητοποίηση της 24ης Ιούνη στον Τουρισμό και τον Επισιτισμό. Είναι μια
ευκαιρία οι εργαζόμενοι να υψώσουν τη φωνή τους απέναντι στην εντατικοποίηση,
στα εξαντλητικά ωράρια, στην έλλειψη μέτρων προστασίας και στα συνεχόμενα
εργατικά ατυχήματα.
Καλούμε όλους τους εργαζόμενους να συμμετάσχουν μαζικά
στην απεργία, να δυναμώσουν το σωματείο τους και να διεκδικήσουν ανθρώπινες
συνθήκες εργασίας, ουσιαστικά μέτρα υγείας και ασφάλειας, αυξήσεις στους
μισθούς, σταθερό χρόνο εργασίας και κατοχυρωμένα δικαιώματα. Να στείλουν το
μήνυμα ότι δεν αποδέχονται να θυσιάζονται η υγεία και η ζωή τους για να
αυξάνονται τα κέρδη των επιχειρηματικών ομίλων.
